Hoofdpijn, rillingen, honger tijdens de sapkuur?

De meeste klachten tijdens een sapkuur ontstaan doordat je lichaam zich aanpast. Je krijgt minder energie en zout binnen en drinkt geen koffie meer. Dat merk je vooral op de eerste twee dagen. Daarna wordt het voor veel mensen een stuk rustiger.

Belangrijk om vooraf te weten: niet elke klacht tijdens een sapkuur is onschuldig. Heftige symptomen betekenen niet dat de kuur bijzonder goed werkt. Het is een signaal waar je naar moet luisteren. In ons artikel lees je voor wie een sapkuur geschikt is.

Hoofdpijn is de bekendste klacht tijdens een sapkuur. De meest voorkomende oorzaak is vaak niet het vasten, maar de koffie. Wie normaal elke ochtend twee of drie koppen drinkt en daar plotseling mee stopt, krijgt er ook nog eens cafeïneontwenning bij.

Een gerandomiseerd onderzoek onder 100 regelmatige koffiedrinkers laat dit duidelijk zien. Op cafeïnevrije dagen had 30 procent hoofdpijn, op dagen met koffie slechts 10 procent (Randa en collega's, 2026). Geen koffie drinken verdubbelde dus het risico en de pijn was heviger. Veel koffiedrinkers merken dit effect op de eerste ochtend van hun sapkuur. Daar komt bij dat veel mensen tijdens een sapkuur te weinig drinken, omdat ze de sappen al meetellen als vocht.

Wat je helpt, is vooral een goede planning. Bouw de dagen ervoor je koffie langzaam af, in plaats van er van de ene op de andere dag mee te stoppen. Hoe je dat aanpakt, lees je in ons artikel over de voorbereiding op een sapkuur. Drink naast de sappen verspreid over de dag water en kruidenthee. De Duitse voedingsvereniging (DGE) adviseert bij therapeutisch vasten minstens 2,5 liter per dag (DGE, 2018). Een wandeling in de frisse lucht doet vaak ook goed.

Veel mensen merken het aan hun handen en voeten. Tijdens een sapkuur krijg je het sneller koud, ook al is het helemaal niet koud in de kamer. Een overzichtsartikel noemt gevoeligheid voor kou en een lagere bloeddruk als veelvoorkomende verschijnselen bij een sterk beperkte voeding (Schweizer Zeitschrift für Ernährungsmedizin, 2022). Je lichaam heeft minder energie beschikbaar en voert de warmteproductie wat terug.

In de eerste dagen scheid je bovendien meer water en zout uit. Dat kan je bloedsomloop belasten, vooral als je snel opstaat. Sta daarom 's ochtends langzaam op en ga even op de rand van je bed zitten. Een grote zorgverzekeraar noemt rillingen, problemen met de bloedsomloop en vermoeidheid uitdrukkelijk als mogelijke verschijnselen tijdens het sapvasten (Angestellten-Krankenkasse, 2025).

Tegen het koud hebben helpt iets wat ouderwets klinkt. Kleed je in laagjes, leg een kruik klaar en drink warme thee. Lichte beweging brengt je bloedsomloop op gang; een korte wandeling is voldoende. Een warm voetenbad in de avond kan helpen om in slaap te vallen. Het is vervelend om het koud te hebben tijdens een sapkuur, maar op zichzelf geen reden tot bezorgdheid zolang je bloedsomloop stabiel blijft.

Honger tijdens een sapkuur is zelden een echt energietekort. Veel vaker is het gewoonte. Normaal at je om twaalf uur lunch en nam je om vier uur een snack, en je lichaam laat zich op het gebruikelijke tijdstip horen. Dat gevoel komt vaak in golven en trekt ook weer weg.

Een sapkuur levert meer energie dan klassiek therapeutisch vasten. Volgens de voedingswaarden bevat de BESSERE SAFTKUR PLUS 731 tot 885 kilocalorieën per dag. Bij Buchinger-vasten zijn dat er maar 200 tot 250. Zelfs daar gaf in een groot observationeel onderzoek onder 1.422 vastenden meer dan 93 procent aan dat honger geen probleem was (Wilhelmi de Toledo en collega's, 2019). De deelnemers vastten echter onder medische begeleiding.

Wat helpt, is structuur. Drink de sappen op vaste tijden die aansluiten bij je oude maaltijdtijden. Neem bij een hongeraanval eerst een groot glas water of thee. Zoek daarnaast afleiding, het liefst iets dat niets met eten te maken heeft. Een telefoontje, een korte wandeling in de buitenlucht of een boek helpen je goed door een hongeraanval tijdens de sapkuur heen. In ons artikel over calorieën en suiker in de sapkuur lees je hoeveel er in elk sap zit.

De meeste klachten tijdens een sapkuur zijn vervelend, maar onschuldig. In het genoemde onderzoek traden ernstige bijwerkingen op bij minder dan één procent (Wilhelmi de Toledo en collega's, 2019). Toch zijn er signalen waarbij je niet moet doorzetten. Let tijdens de sapkuur daarom goed op hoe je lichaam aanvoelt, vooral in de eerste twee dagen.

• Ernstige duizeligheid of het gevoel dat je elk moment flauwvalt
• Hartkloppingen of een onregelmatige hartslag
• Zeer ernstige hoofdpijn, vooral met gezichtsstoornissen
• Trillen, zwakte en verwardheid
• Klachten die na de tweede dag erger worden in plaats van minder

Stop dan met de sapkuur en eet iets lichts, zoals soep. Vraag bij ernstige of aanhoudende klachten medisch advies. Ook het ziekenfonds raadt aan om bij onwel voelen een licht verteerbare maaltijd te eten (Angestellten-Krankenkasse, 2025). Dat is geen mislukking. In ons artikel over stoppen met een sapkuur lees je hoe je een kuur op een goede manier onderbreekt.

Hoofdpijn, het koud hebben en honger tijdens een sapkuur komen vaak voor en zijn meestal onschuldig. Ze treden vooral in het begin op en hebben duidelijke oorzaken, met name het ontbreken van koffie, te weinig vocht en de nieuwe routine.

Met voorbereiding, warmte, water en vaste tijden beperk je de meeste klachten. Bij ernstige of aanhoudende symptomen geldt een eenvoudige regel. Je lichaam gaat vóór elk plan, dus stop je met de sapkuur.